"Və inkarda israr edənlərə gəldikdə... Onların etdikləri səhrada görülən ilğım kimidir: Susuzluqdan yanmış olan onu su sanar, fəqət ona yaxınlaşdıqda orada (sudan) heç bir iz tapa bilməz. Lakin Allahı öz vicdanında tapar və bilər ki, Allah haqq-hesabı layiqincə çəkəndir."
[Nur, 39]
İnsanınn haqsız yerə qan tökməsinə səbəb bir işə nəfsini qarışdırmasıdır.
[Buxari, 4888]
"Allahın hər mükafatı rəhmət, hər cəzası isə ədalətdir."
Öz övladlarını iqtisadi bəhanələrlə öldürənlər kifayət qədər çoxdur. İnsanlıq tarixi boyunca istər öldürən, istərsə də bunda maraqları olan başqa tərəflərin irəli sürdükləri ən önəmli bəhanə iqtisadi çətinlikdir. İllər öncə insanlar bu artımla davam etsələr onları isitmək üçün yer kürəsindəki ağaclar kifayət etməyəcək deyənlər, sonradan qarşılarında təbii qaz və elektrik kimi isitmə sistemlərini gördülər, içməli suyun kifayət etməyəcəyini deyənlər duzlu suyun təmizlənməsini gördülər, insanların sayına görə ağac yetişdirmək əvəzinə, ağacların sayına görə insan yetişdirdilər.
Quranda peyğəmbərlərlə qövümlərinin mücadilələrinə baxdığımız zaman ən çox “öldükdən sonra diriliş və hər şeyin əvəzinin veriləcəyinə inam” fikrinin inkar edildiyini görürük. Bu insanların heç cür qəbul etmədikləri, daha doğrusu qəbul etmək istəmədikləri bir vəziyyətdir. Çünki qəbul etdikləri təqdirdə istədikləri kimi hərəkət edə bilməyəcəklər. Həyatları məhdud və məsuliyyətli olacaq.
Öz övladlarını iqtisadi bəhanələrlə öldürənlər kifayət qədər çoxdur. İnsanlıq tarixi boyunca istər öldürən, istərsə də bunda maraqları olan başqa tərəflərin irəli sürdükləri ən önəmli bəhanə iqtisadi çətinlikdir. İllər öncə insanlar bu artımla davam etsələr onları isitmək üçün yer kürəsindəki ağaclar kifayət etməyəcək deyənlər, sonradan qarşılarında təbii qaz və elektrik kimi isitmə sistemlərini gördülər, içməli suyun kifayət etməyəcəyini deyənlər duzlu suyun təmizlənməsini gördülər, insanların sayına görə ağac yetişdirmək əvəzinə, ağacların sayına görə insan yetişdirdilər.
Quranda peyğəmbərlərlə qövümlərinin mücadilələrinə baxdığımız zaman ən çox “öldükdən sonra diriliş və hər şeyin əvəzinin veriləcəyinə inam” fikrinin inkar edildiyini görürük. Bu insanların heç cür qəbul etmədikləri, daha doğrusu qəbul etmək istəmədikləri bir vəziyyətdir. Çünki qəbul etdikləri təqdirdə istədikləri kimi hərəkət edə bilməyəcəklər. Həyatları məhdud və məsuliyyətli olacaq.
Kök etibarı ilə dörd hərfli/rübai “tərcəmə” və ya üç hərfli/sülasi “rəcəmə” felindən törədildiyi iddia edilən “tərcümə” kəlməsi, lüğətdə “bir kəlamı bir dildən başqa dilə çevirmək, bir sözü digər bir dildə təfsir və bəyan etmək, bir kəlməni onun yerini tutacaq başqa sözlə dəyişdirmək” mənalarına gəlir.
Həzrəti İsmayılın adı Qurani-Kərimin səkkiz surəsində on iki yerdə keçir. Bir də adı çəkilmədən Saffat surəsində İbrahimin duası üzrə verilən müjdə və qurbanlıq hekayəsi anladılır. Doğrudur bu qissə olduqca mübahisəlidir, adı zikr olunmayan övladın Həzrəti İsmayılınmı, yoxsa Həzrəti İshaqınmı olması barədə fərqli rəvayətlər mövcuddur. Əhli kitaba görə bu uşaq Həzrəti İshaqdır. İslam alimlərinin çoxunun qənaətinə görə isə bu uşaq Həzrəti İsmayıldır.
Şəfqət hər gözəl xislətdə olduğu kimi Allah Rəsulunun xislətində də var idi. Ancaq ondakı şəfqət hissi başqalarında olana bənzəməzdi. Ondakı şəfqət hissi hisslərinin zirvəsində idi. O, böyük dəvətini şəfqət kimi önəmli olan insanı münasibətlər üzərinə oturtmuş və təbliğini hər an şəfqətin ilıq atmosferi altında icra etmişdir.
Onlar həm namaz qılır, dindar görünür, həm də bir kapitalistdən daha betər mal, mülk və pul düşkünüdürlər. Ən kiçik yardımı etməyə belə simiclik edərlər. Barlarda, pavilyonlarda pul xərcləməzlər, amma saray kimi malikanələrinə milyardlar tökərlər. Heyflərini maldan mülkdən, güclü görünməkdən çıxararlar. Kiməsə yardım etmək onlar üçün kəlbətinlə ətlərini qoparmaqdır. Üzdən namazlı, niyazlı daxildən zavallı bir dindarlıq… Çölü Müsəlman daxili kapitalist bir əhli-namazlıq…
“Darıxıram, kimsəsizəm, özümü yalqız və tənha hiss edirəm…” Günümüzün əksər insanının dilindən düşməyən, tez‐tez eşitdiyimiz və ya etdiyimiz şikayətlərdəndir bunlar. Başqa sözlə depressiv duyğular. Təəccüblü deyil, çünki bu duyğuları yaşayan dünyanın, çox vaxt da insanların əli ilə icra edilən bu qədər maddi və manəvi sıxıntı qarşısında aciz, fəqir və fani insandır.
Quran bir nəsihət, bir xatırlatma, bir zikr və bir xəbərdarlıqdır. Quranın bu keyfiyyətlərindən istifadə etmək üçün, könüllərin ona qarşı açıq olması şərtdir. Könlün açıq ola bilməsi üçün də insan qəlbini Qurana verməlidir. Çünki davranışını bu istiqamətdə düzəltməyən insanın bir baxışı Quranın o nurlu möcüzə yönünü qətiyyən görə bilməz. Görməyincə də onun nəzərində Allah kəlamıyla hər hansı bir bəşər kəlamı arasında fərq olmaz. Artıq düşüncə səviyyəsi itmiş bir insanın Quran adına görəcəyi heç bir şey yoxdur.
Arı ilə milçəyi biri-birindən ayıra bilməyənin bal yemək haqqı yoxdur!