Ilahi edalet terefinden nece yorumlana biler?

Sual: SELAMUN ALEYKUM INSANLARIN DUNYA NEMETLERINDEN ALDIQLARI PAYLARDAKI FERQLILIQ, ILAHI EDALET TEREFINDEN NECE YORUMLANA BILER?

Cavab:

Və aleykumus-sələm.

Allah kimə nə qədər ruzi verəcəyini Öz əzəli elmi, ilahi hikməti ilə çox gözəl bilir. Bəndələr içərisində eləsi vardır ki, var-dövləti artıq olsa, xalqa əziyyət verər, hər şeyi, Allahı belə danar; eləsi də vardır ki, güzəranı bir qədər pisləşsə, yer üzündə fitnə-fəsad törədər, özgə malına əl uzadar. Ona görə də Allah istədiyinə az, istədiyinə də çox ruzi, mal-dövlət verir. Uca Allah buyurur: “(Ya Peyğəmbər!) De: "Rəbbim istədiyinin ruzisini artırar və (istədiyininkini də) azaldar. Lakin insanların əksəriyyəti (bunu) bilməz!” (Səbə surəsi 36-cı ayə).

Başqa bir ayədə də belə buyurur: “Məgər onlar hələ də bilmirlərmi ki, Allah istədiyinin ruzisini artırar, (istədiyininkini də) azaldar. Həqiqətən, bunda iman gətirən bir qövm üçün ibrətlər vardır! (əz-Zumər surəsi 52-ci ayə).

Əgər uca Allah bütün insanlara bol ruzi versə idi onlar günah etməklə hədlərini aşardılar. Bu barədə də uca Allah belə buyurur: “Əgər Allah (bütün) bəndələrinə bol ruzi versəydi, onlar (günah etməkdə) yer üzündə həddi aşardılar. Lakin O (Öz bəndələrinə) istədiyi qədər (birinə az, birinə çox) ruzi göndərir. Allah öz bəndələrindən xəbərdardır, (onları) görəndir!” (əş-Şura surəsi 27-ci ayə).

Odur ki, uca Allahın kafirlərə də bol ruzi verməsi sizi təəccübləndirməsin. Uca Allah buyurur: “(Ya Peyğəmbərim! Münafiqlərin) nə malları, nə də oğul-uşağı səni təəccübləndirməsin. Allah onlarla ancaq münafiqlərə dünyada əzab vermək, kafir olduqları halda, canlarını almaq istər.” (ət-Tövbə surəsi 55-ci ayə).

Digər bir ayədə də belə buyurur: “Onların nə mal-dövləti, nə də oğul-uşağı səni heyrətə salmasın. Allah bununla onlara (münafiqlərə) ancaq dünyada əzab vermək və kafir olduqları halda, canlarının (çətinliklə) çıxmasını istər.” (ət-Tövbə surəsi 85-ci ayə).

Bütün bunlar Allahın Öz bəndələrinə ruzi verməkdə ədalətli olduğunu göstərir.

645. Eldeniz Guliyev (İstanbul)