QURBAN VƏ ONUN HÖKMLƏRİ

Rəhmli, Mərhəmətli Allahın adı ilə!

1. Qurban kəsməyin ibadət olduğuna dair dəlillər:
   «Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!» («əl-Kövsər» surəsi, 2-ci ayə)
   «De ki: «Mənim namazım da, kəsdiyim qurban da, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür». («əl-Ən'am» surəsi, 162-ci ayə)
   «Biz hər bir ümmət üçün bir qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi verdiyi dördayaqlı heyvanların üstündə (onları kəsdikləri zaman) Allahın adını çəksinlər («bismilləh» desinlər) » ( «əl-Həcc» surəsi, 34-cü ayə)
   Ənəs ibn Malikdən (Allah ondan razı olsun!) rəvayət olunan hədisdə Peyğəmbər (Ona və ailəsinə Allahın xeyir-bərəkəti və salamı olsun!) demişdir: «Bayram namazından sonra qurban kəsən ibadətini tamamlamış və müsəlmanların sünnəsinə (yoluna) əməl etmişdir». (əl-Buxari, 5546-cı hədis).
   
   
2. Qurbanın tərifi:
   
   Qurban bayramı münasibətilə qurban günlərində (zil-hiccə ayının 10-u, 11-i, 12-si və 13-ü) ibadət məqsədilə kəsilən heyvan.
   
   
3. Qurbanın hökmü:
   
   Təkid olunmuş (vacibə yaxın olan) sünnədir (müstəhəb əməldir).
   
   
4. Qurbanın kəsildiyi vaxt:
   
   Ay təqvimi ilə zil-hiccə ayının 10-u bayram namazından sonra başlayıb zil-hiccənin 13-ü gün batana qədərdir.
   Qeyd: Qurbanı bu günlər əsnasında gecə vaxtı da kəsmək olar.
   
   
5. Qurbanlıq mal-qara:
   
   Dəvə, öküz, keçi, qoç və ya qoyun.
   
   Qeyd: 7 nəfər və bundan az pul qoyub 1 dəvə və ya 1 öküz kəsə bilər. Bu halda həmin qurbanlığın alınması üçün pul qoyan şəxslərin 7-si də qurban kəsmiş sayılır. Keçi, qoç və qoyun isə yalnız bir nəfərin pulu ilə kəsilməlidir.
   
   
6. Qurbanın qəbul olunmasının iki şərti:
   
   a) İxlas: yəni, bu ibadət yalnız Allah üçün olmalı;
   b) Mutabəə: yəni, Peyğəmbərin (Ona və ailəsinə Allahın xeyir-bərəkəti və salamı olsun!) etdiyi kimi olmalıdır.
   
   
7. Kəsilən qurbanlıq üçün qoyulan şərtlər:
   
   a) qurbanlıq heyvan halal pul ilə alınmalıdır;
   b) şəriətin göstərdiyi heyvan cinsindən olmalıdır. (yəni, xoruz, dovşan və s. olmamalıdır;)
   v) kəsilən heyvanın yaşı nəzərə alınmalıdır, yəni:
   •dəvə: 5 illik;
   •öküz: 2 illik;
   •keçi: 1 ilik;
   •qoç və ya qoyun: 6 aylıq.
   
   Qeyd etmək lazımdır ki, yuxarıda göstərilənlərdən də çox yaşı olan heyvanı qurban kəsmək olar.
   
   q) kəsilən heyvanlarda təkgözlük, axsaqlıq, xəstəlik, zəiflik və arıqlıq kimi eyiblər olmamalıdır.
   
   
8. Qurban kəsilərkən riayət olunan şərtlər:
   
   •qurban həddi-büluğa çatmış, ağlı başında olan şəxs tərəfindən kəsilməlidir;
   •qurban kəsən şəxs müsəlman və ya kitab əhlindən (yəhudi və ya xristian) olmalıdır;
   •qurbanı kəsmək üçün niyyət olmalıdır;
   •qurban yalnız Allah üçün kəsilməlidir;
   •qurban kəsdikdə Allahın adı çəkilməli, yəni «bismilləh» deyilməlidir;
   •qurban Allahdan qeyrisinin adı ilə kəsilməməlidir;
   •qurban, kəsici iti alətlə kəsilməlidir;
   •qurban şəriətin buyurduğu yerdən kəsilib qanı axıdılmalıdır;
   •qurbanlıq heyvan şəriətin icazə verdiyi heyvanlardan olmalıdır;
   
   Qeyd: Bu şərtlərdən birinə riayət olunmazsa qurban qəbul olunmur.
   
   
9. Qurban kəsildikdə riayət edilən müstəhəb (bəyənilən) əməllər:
   
   •qurbanı qibləyə tərəf döndərmək;
   •qurbanı səliqəli və rahat şəkildə kəsmək;
   •dəvəni ayaq üstə, öküz və qoçu isə uzanan yerdə kəsmək;
   •bıçağı kəsilən heyvana göstərməmək;
   •«bismilləh» dedikdən sonra «Allahu Əkbər» demək;
   •qurbanın qəbul olunması üçün dua etmək;
   •qurbanın kim tərəfindən kəsildiyini dillə tələffüz etmək;
   
   Qeyd: Bu əməllərdən hər hansı birini tərk etmək qurbanı batil etmir.
   
   
10. Qurban kəsildikdə təsadüf olunan məkruh (bəyənilməyən) əməllər:
    
    •bıçağı heyvana göstərmək və ya onun gözünün qabağında itiləmək;
    •bir heyvanın gözünün qabağında o birisini kəsmək;
    •kəsilmiş heyvanın canı çıxmamaış hər hansı bir əzasını sındırmaq və s. bu kimi əməllərlə heyvana əziyyət vermək;
    
    Qeyd: bu əməllərdən hər hansı birini etmək qurbanı batil etmir.
    
    
11. Qurban ilə əlaqəli digər məsələlər:
    
    •Bayram namazının günü və vaxtı:
    •miladi təqvimlə 21 Yanvar 2005-ci il, yerli vaxtla səhər saat 9:00 ;
    •Qurban kəsilən sonuncu gün: 24 Yanvar 2005-ci il (günbatana qədər);
    •Sübh namazından bayram namazına qədər təkrarlanan
    
    dua: «Allahu əkbər, Allahu əkbər, Allahu əkbər, lə iləhə illəllah, Allahu əkbər, Allahu əkbər və lilləhil-həmd».
    
    Bu duanı hər kəs, camaatla (xorla) deməmək şərtilə, özü-özlüyündə təkrarlamalıdır;
    
    •Bayram namazı üçün azan və iqamə oxunmur;
    •Bayram xütbəsi namazdan sonra olur;
    
    Allahdan Onun üçün etdiyimiz ibadətləri bizdən qəbul etməsini istəyir və Peyğəmbərimiz Məhəmmədə, onun ailəsinə, səhabələrinə və yaxşı işlərdə onların yolunu tutanlara Allahın xeyir-bərəkətini və salamını diləyirik!
    
    Tərtib: Əlixan Musayev