Namazın fezileti ve sehv secdesi haqqında

[Afriya]

Namazın fezileti ve sehv secdesi haqqında

Allah teale buyurur: "Namaz möminlere belli vaxtlarda ferz (vacib) edilmişdir" (4/103).
"İman getiren bendelerime de: “(Vaxtlı-vaxtında, lazımınca) namaz qılsınlar..." (14/31).
"Heqiqeten, möminler nicat tapmışlar! O kesler ki, namazlarında (her şeyi unudaraq ruhen ve cismen yalnız Allaha) müti olub (Ona) boyun eyerler!" (23/1-2).
Abdullah İbn Mesud (r.a.) deyir: men Peyğemberden (s.a.v.) hansı emelin Allaha sevimli olmasını soruşduqda Peyğember (s.a.v.) buyurdu: "Vaxtında qılınan namaz ..." (Buxari).

Ebu Hüreyre (r.a.) Peyğemberin (s.a.v.) bele buyurduğunu eşitmişdir: "eger sizlerden birinin evinin qarşısından çay axarsa ve hemin adam orada her gün beş defe çimerse onun bedeninde çirkden bir eser-elamet qalarmı? Sehabeler: "xeyr, onun bedeninde çirkinden heç bir eser-elamet qalmaz" deyerek, cavab verdiler. Peyğember (s.a.v.) buyurdu: "Beş vaxt namaz da beledir. Allah bu namazlar ile günahları yuyur" (Buxari).
Ummu Hebibe Peyğemberin (s.a.v.) bele buyurduğunu revayet ederek deyir: "Kim gün erzinde on iki rüket sünne (könüllü) namaz qılarsa cennetde onun üçün ev tikiler" (Müslim).

Müselman qardaş ve bacılar! Namaz ehemiyyetli bir ibadetdir. O, Islamın ikinci esasıdır. Onu layiqince, vatlı-vaxtında yerine yetirmek lazımdır. Namazın hereketleri, edilen sehvler haqda eşitdiyimiz çoxsaylı suallara cavab olaraq sizlere namazın hereketleri haqda qısa da olsa melumat vermek isteyirik.

Namazın şertleri: Namazın doğru olması üçün bu şertler tamamlanmalıdır.
1. Namaz vaxtının daxil olması. Her bir namazın öz vaxtı vardır ve Allah bize bu müeyyen vaxtlarda, gün erzinde beş vaxt namaz qılmağı emr etmişdir.
2. Övret yerini (ayıb yerlerini) örtmek. Kişinin övreti göbekden dize qederdir. Qadının bütün bedeni övretdir. Yalnız üz ve el müstesnadır.
3. Necasetden uzaq olmaq. Namaz qılmaq isteyen adam bütün necaset ve natemizliklerden temizlenmeli ve pak olmalıdır. Onun paltarı ve namaz qıldığı yer temiz olmalıdır.
4. Qibleye, Kebeye teref yönelmek.
5. Niyyet etmek. Niyyet qelbde olur. Onu dil ile demek bidetdir. Belelikle namaza dayanan müselman niyyeti qelbinde etmeli ve bu niyyet namaz boyunca davam etmelidir.

Namazda olan söz ve hereketler üç qismdir: rüknler, vacibatlar ve sünneler.
Namazın rüknünü bilerekden ve ya unudaraq terk edenin namazı ve ya hemin rüketi batildir. Edilmeyen rükn yenisi ile tamamlanmalıdır.

Vacibatları bilerekden terk edenin namazı batil, sehven terk edenin namazı ise batil olmur ve bunun evezine sehv secdesi etmek kifayetdir.

Namazın sünnelerini bilerekden ve ya sehven terk edenin namazı her iki halda doğrudur. Amma namazda naqislik olur.

Peyğember (s.a.v.) rüknleri, vacibatları ve sünneleri yerine yetirerek kamil namaz qılmışdır.

Namazın 14 rüknü vardır, onlar:
1. Ferz namazı qılmaq üçün qiyamda durmaq.
2. Tekbiretul ehram. Yeni namaza başlayarken "Allahu Ekber" demek.
3. Fatihe suresini oxumaq.
4. Her rüketde rüku etmek.
5. Rükudan qalxmaq.
6. Sonra qametini düz tutmaqla rükudan evvelki veziyyete qayıtmaq.
7. Secde etmek.
8. Secdeden qalxmaq ve iki secde arasında oturmaq.
9. Deyilen bütün emellerde telesmemek ve onları lazımınca etmek.
10. Sonuncu teşehhüd.
11. Sonuncu teşehhüd "et-tehiyyatu vas-salavatu..." üçün oturmaq.
12. Sonuncu teşehhüdde salavatı "Allahumme salli ale..." oxumaq.
13. Rüknleri deyilen tertible etmek.
14. Salam "essalamu aleykum" vermek.

Hörmetli oxucu! Namazın rüknlerini yerine yetirmeyen adamın namazı batildir. Ona göre de rüknü terk etdikde onu tamamlamaq lazımdır.

Namazın vacibatları sekkizdir, onlar:

1. Tekbiretul ehramdan başqa bütün tekbirler vacibdir.
2. Rükudan qalxarken "Semiellahu limen hemideh" demek.
3. Rükudan qalxdıqdan sonra "Rebbene ve lekel hemd" demek.
4. Rükuda bir defe "Sübhane rebbiyel azim" demek.
5. Secdede bir defe "Sübhane rebbiyel ele" demek.
6. İki secde arasında bir defe "Rebbiğfirli" demek.
7. Üçrüketli ve ya dördrüketli namazlarda birinci teşehhüdü "et-tehiyyatu vas-salavatu..." demek.
8. Birinci teşehhüd üçün oturmaq.

Namazın vacibatlarını bilerekden terk edenin namazı batil sayılır. Sehven terk edenin namazı ise doğrudur. Lakin bunun evezine sehv secdesi etmek kifayetdir.

Namazın sünneleri:

Namazın sünnelerini terk etmekle namaz batil olmur. Onlar iki qismdir, sözlü ve feli.

Namazın sözlü sünneleri çoxdur. Meselen, Istiftah duası "Sübhaneke Allahumme ve bihemdike...", Istiaze "euzu billehi mine-ş-eytanir recim", bismilleh ve amin demek. İlk iki rüketlerde fatiheden sonra başqa süre oxumaq. Rükudan qalxdıqdan sonra "Milu-s-emavati ve milul ardi ve milu me şite min şeyin bedu"nu oxumaq. Rüku, secde ve secde arası zikrleri bir defeden artıq demek. Sonuncu teşehhüdde salavatdan sonra edilen duaları oxumaq.

Namazın feli sünneleri bunlardır: Tekbiretul ehramı deyerken, rükuya gederken ve rükudan qalxarken elleri qaldırmaq. Sağ eli sol elin üzerine ve sineye qoymaq. Secde yerine baxmaq. Rüku ederken
elleri dizlere qoymaq, onurğa sümüyünü düz tutmaq, başı ve bedeni orta veziyyetde saxlamaq. Secde ederken qarını baldırlardan, baldırları da topuqlardan aralı tutmaq ve s. Deyilen bu emeller sünnedendir ve bunları etmeyin savabı çoxdur. Terk eden adam ise günah qazanmır.

Sehv secdesi: namazda sonuncu teşehhüdü oxuduqdan sonra, salamdan önce ve ya sonra, terk olunan ve ya artıq edilen hereketin evezine iki defe secde etmekdir