Xristianliga yaxindan baxish

[Afriya]

MUGEDDIME

Bu gun dunyada movcud olan muxtelif dinler icherisinde uchu ozunu tovhid dini hesab edir. Bu o demekdir ki, bu dinlerde vahid Allahin movcudluguna iman esas yer tutur.
Bu dinlerden ikisine-yehudi ve islam dinlerine diggetle nezer salarken aydin olur ki, onlar ozlerini tovhid dinleri hesab etmekde haglidirlar ve hegigeten, yehudiler ve muselmanlar yeri ve goyu yaradan tek Allaha ibadet edirler. Xristian dinine geldikde ise, bu din "tovhid" mefhumuna munasibetde bir sira problemlerle garshilashmali olur. Bunun sebebi ise xristian dinin bu gun mukellef olunduguvacibetlerdir. Tek Allah amilini oz etigadinn esas mehveri etmek evezine xristianlar, onlarin Mesih Isa adlandirdiglari shexse teref yonelmishdir.
Yehudilere gore Isa mehriban bir yehudi oglan, muselmanlara gore -besher ovladi ve Allah-taalanin insanlar arasinda sechdiy peygemberlerden biri, xristianlarin egidesince ise, Isa butun bunlardan daha yuksek megamlara layigdir.
Xristian dini esas etibarile Isa Mesihin shexsiyyetine esaslanir. Bu din oz adini Isa Peygemberin adindan goturur ve butun xristian telimleri onun etrafinda cereyan edir. Hetta xristian dininin boyuk bayramlari da bu dinin remzi olan xach da Isa peygemberin adi ve onun heyatinda bash veren hadiselerle baglidir.
Xristianlar oz namazlarinda Isa Mesige muraciet edirler, chunki onlara gore, Allah Taalaya adi insan muraciet ede bilmez.
Xristian yazichi Vertez Raydnorun dediyine gore, "xristian dininin daxli mahiyyeti Isanin bu egidenin movcudlugunun bashlica sebebi olmasinda ve bu dinin daxili vehdetinin mehz bu ideya terefinden gorunmasindadir"
Xristianlarin choxu bu gun Allah-taalanin varligini Isa peygembersiz tesevvur etmeye gadir deyildir. Cenab raydnor deyir:"Xristianlig bir shexsle-Isa Mesihle elage demekdir." Umumiyyetle xristianlarin choxu bu movgede durur ve Allah-taalani yalniz Isa peygemberle siz elagede etiraf edirler. Xristianlarin dediklerine gore onlar eyni vaxtda hem Allaha, hem de Isaya ibadet edirler. Chunki onlarin tesevvurunce Allah-taala kimi Isa da ilahidir. Belelikle xrsitianlig tekallahlilig dini yox, ikiallahlilig dinidir. Birden artig ilahiye ibadet eden din ise tovhid dini sayila bilmez.
Goresen, xristianlarin tefekkurunde bu ciddi ve tehlukeli deyishiklik nece bash verdi ve nece oldu ki, xristian dini Allah terefinden gonderilmish ve beshe ovladi olan peygemberi ilahileshdirdi?

[Qonaq]

is burasindadir ki, xristian dininin da coxlu qollari var. bazilari isani Allah adlandirir va ahli kitab olmaqdan cixir va kafir olurlar. bunu ermani qriqoryan kilsasi edir. bazilari isaya allahin oglu (pravoslav va protestantlar) bazilari isani allahi taskil edan 3 sifatdan biri (katoliklar) adlandirir. Bunlar ahli kitab sayilirlar, cunki o dini carayanlarda isa Allah adlandirilmir, ya allahin oglu, ya da 3 komponentdan biri kimi qalama verilir.

[Afriya]

Salam aleykum.

TEHRIF OLUNMUSH EHD

Isa peygemberin hegigi risalesini anlamag uchun onun zuhurundan gabagki tarixe nezer salmag ve belelikle, Isa peygemberin gonderilmesinin megsedini derk etmek lazimdir.
Ibrahim peygember oz ummetinden butlere sitayish etdikleri uchun uz dondererek, Allah-taalaya azad shekilde ibadet etmek uchun eramizdan texminen 2000 il evvel oz olkesini terk etmishdir. Ailesini terk etmek onun uchun chetin id, lakin Allah-taala onun iki ogluna xeyir-bereket eta etdi, sonra ise onu kichik oglu Ishaga boyuk zurriyyet vereceyi xeberi ile mudeledi. Bu yuksek megamla shereflendirilmesine baxmayarag, Allah-taalanin sechilmish xalgi kimi seciyyelendirilmish yehudiler hagg dinden geri chekilerek yeniden inadkarligla butlere sitayish etmekde davam etdiler. Allah-taala yehudileri, gordukleri ishe gore gezebe duchar olmagdan chekindirmek megsedile bir-birinin ardinca peygemberler gonderdi. butun bu xeberdarliglar veziyyeti deyishe bilmedikde Allah-taala oz gezebini daha aydin shekilde gosterdi ve belelikle gonshu dushmen olkenin ordulari yehudi xalgindan intigam alarag, onlarin olkesini xarabaliga chevrdi.
Allah-taalanin, yehudilerin Ona yalvardiglarini eshiderek tovbelerini bir neche dege gebul etmesine baxmayarag onlarin uzun muddet erzinde asilik etdiyine gore Allah-taalanin gezebi daha da artdi ve O, eramizdan 581 il evvel Babililere cenubi yehudi memleketi olan "Yehude"n dagitmaga imkan verdi. Babil krali Nebu xuz Nesr ve onun doyushchuleri Guds sheherini dagitmaga ve yehudileri esir alarag Babile aparmaga bashladilar. Shimali yehudi dovletine geldikde ise onlarin da memleketi eramizdan evvel 721-ci ilde Asuriler terefinden dagildildi.
Yehudi dovleti ve mebed dagildigdan ve yehudi ummetinin muxtelif olkelere didergin dushmesinden sonra onlar dinin sher'i esaslarina emel etmeyin zeruriliyini derk etseler de, bunu tovhid dininden yeniden uzaglashmag hesabina etmeye sey gosterdiler. Bu uzaglashma murekkeb ve chetin anlashilan ehkam ve ayinler perdesi altinda heyata kechirildi. Allah-taalanin Isa peygemberi gonderdiyi dovrde, dunya migyasinda dini-mefkurevi durum bele idi.

[Afriya]

Salam aleykum.

MESİHİN RİSALESİ.

İsa peygember beset edildiyi zaman onun texminen 30 yasi vardiş Oç insanlara vezifesini yehudileri dogru yola gaytarmag oldugunu bildirerekç deyirdiIƏZira İnsan oglu geyb olmushları xilas etmeye gelmishdirƏ (İncil Mattaya goreç 18I11)
Hemchinin İsa Allah-tealadan ondan neyi teleb etdiyini insanlara bele beyan edirdiIƏChunki Men Ozumden soylemedimı Meni gonderen Ata ne soyleyeceyimi ve ne edeceyimi Meneemr etdi." (İncil Yehyaya gore 12 : 49)
"Sanmayin ki, Men qanunu ve peygemberlerin yazilarini pozmaga geldim; Men pozmaga deyil, icra etmeye geldim" (Incil Mattaya gore, 5:17)
Hegigeten Mesihin sozleri etrafinda derin arashdirma aparilsa, bu arashdirma xristianlarin zenn etdiklerinin eksini gosterecek ve Isanin yeni br din tesis etmek niyyetinde olmadigi ve onun ancag Allah tealanin butun peygemberlere vehy etdiyi sherieti-insanin Allah tealanin ganunlarina itaet ve tek Ona sitayish etmeyinin vacib oldugunu tesdiglemek uchun gonderildiyi melum olacagdir. Isa peygember beset edildiyi zaman bashga iddiada olmamish, ozunun insan oglu olduguna ve Incillerin bir neche misrasinda onun ancag Allahin peygemberi olduguna achig shekilde ishare etmishdir:"Ne uchun Meni "yaxshi" adlandirisan? Allahdan bashga hech kimse yaxshi deyildir"(Incil Marka gore, 10:18)
"...Kim Meni gebul ederse, Meni deyil, Meni gondereni gebul eder"(Incil Marka gore, 9:37)
"Ebedi heyat o demekdir ki, Seni tek gerchek Allahi ve gonderdiyin Isa Mesihi tanisinlar"(Incil Yehyaya gore, 17:3)
"Feget Meni, Allahdan eshitdiyim hegigeti siz' soyleyen Adami indi oldurmeye chalishirsiniz"(Incil Yehyaya gore, 8:40)
"...Menim Atamin ve sizin Atanizin, Menim Allahimin ve sizin Allahinizin yanina galxiram"(Incil Yehyaya gore 20:17)
Isanin butun seylerine, achig ashkar mocuzelerle esaslandirilan cezbedici beyanatlarina baxmayarag, insanlar xususle de onun ummeti Isaya ehemiyyet vermedi. Peygember gonderildiyini elan etdiyi muddetden 3 il sonra o, insanlari asiliye, kufre sovg etmekde ittiham olunarag hebs edildi. Belelikle, onun bashlamish oldugu ish muveffegiyyet gazanmadi. O, heyatinin sonunda sayi 500-u ashmayan ardicillarini terk edib getdi. Lakin veziyyet Mesihin vefatindan sonra sehneye Mesihin adindan danishdigini iddia edenbir shexsn chixmasi ile gozlenilmeden deyishdi.

Salam aleykum.

[Qonaq]

Salam afriya.Men Tövhıdle baglı teze mövzu acmışam ve cox ısteyerdim ki siz öz fikrinizi orda bildiresiniz.Çünki sizin meqaleleri oxudugumda görürem ki sizin tövhid anlayışı firqlidir.Xaiş edirem fikrinizi bildirin.

[Afriya]

Salam aleykum.

XRISTIAN DINININ HEGIGI BANISI.

Ozlerini "xristianlar" (en-nesara) adlandiran Isanin ardicillari onun vefatindan sonra her yerde mubahiseler teshkil etmekde, onun - "eger yehudiler oz dini ve dunyevi ishlerini tezlikle gaydaya salmasalr, onlari garanlig bir gelecek gozleyir"- sozlerini tekrarlamagda davam edirdiler. Bu ardicillardan Stefan adli birininin muhakime olunmag uchun yehudi meclisinin garshisina getirildiyi zaman soylediyi heyecanli nitgin tesiri altidna veziyyet daha da tehlukeli shekil almish oldu. Hakimler kafirlik elameti saydiglari sozleri eshitcek, gezeble gishgirarag, ayaga galxdilar ve Stefanin sheherden kenara chixarilmasini teleb etdiler. Orda ise Stefan dash-galag edilerek, getle yetirildi. Bu hekayete Incilin "Hevarilerin ishleri" kitabinin 7-ci feslinde rast gele bilerik.
Incillerin revayet etdiyine gore Stefanin edam olunmasini Shaul adinda bir yehudi genc gormushdu. Shaul dunyaya Isadan bir az sonra goz achmish, Tartus sheherinden anadan olmush ve sonralar feriseyler adlanana yehudi firgesinin uzvu olmushdur. Ozlerini "sheriet gartallari" adlandiran bu yehudiler, xristianlari teessubkeshlikle tegib etmeye bashladilar. Shaul Stefanin edam olunmasindan sonra bu sahedechox feal rol oynadi. O, bu vezifenin ohdesinden yaxshi geldiyine gore "temizlenme" ishlerini genishlendirmek uchun zeruri senedlerle temin olundu. Isa peygemberin goye chekilmesinden 5 il sonra bu 25 yashli cavan yuxuda Isani gorduyunu ve Isanin Shauldan ona ezab vermekde niye israr etdiyini sorushdugunu iddia etdi. O gun Shaul bashina gelen ehvalat hagginda bir neche mulahize ireli suruldu: kimisi bunu gun vurmag ve ya aglini itirmek, kimisi ise bunu ozunden getmek kimi giymetlendirdi. Lakin bash vermish hadisenin en maragli ceheti bundan ibaretdir ki, o Shaulu adi bir teessubkesh ve zulm menbeyi olan shexsden cesaretli bir xristian tebligatchisina chevirdi.
Shaul adini deyishib Pavel goydu. Sonra ise onun iddia etdiyine gore Isanin ona emr etmish oldugu emeli heyata kechirmek, tutacagi yol hagginda fikirleshmek ve insanlar arasinda tebligat aparmag uchun ereb sehralarina seyahete chixdi. Ne etmek ve neden bashlamag lazim oldugunu mueyyen etmek onun uchun chetin idi. Chunki yehudiler Isani ve onun risalesini gebul etmirdiler. Pavelin ozu de yehudileri ele almag uchun Isadan daha chox imkanlara malik olmadigini bilirdi. Ona gore de o yehudileri terk ederek, onlarin evezinde geyri-yehudi milletlere yaxinlashmag gerarina geldi. Bu plani heyata kechirmek uchun onun misilsiz bir tehlile malik olmasi zeruri idi.

davami olacag.

[Afriya]

XRISTIAN DINININ HEGIGI BANISI. (davami)

Pavelin yashadigi erazide yehudilerden bashga muxtelif kishi ve gadin mebudlara sitayish eden Roma ve Yunan xalglari da yashayirdilar. Onlarin mebedleri her yer yayilmishdi. Roma ganunu yehudiler istisna olmagla butun insanlar uchun bu mebudlara sitayish etmeyi vacib gilmishdi. Pavel bele derin butperest enenelere malik insanlarin "Merhemet ve xilasin ancag dogurchu shexs ve xeyirxah insan sayilan besher ovladlarinin birinin eli ile gelmesi mumkundur" fikrini gebul etmeyeceklerini bilirdi. O hemchinin basha dushurdu ki, eger Pavel oz ishinden tez netice elde etmek isteyirse, geyri-yehudi ehalinin medeni enenelerini nezere almagla ishleri bir az yungulleshdirmeli ve onlara mueyyen cazibedarlig ve rovneg vermelidir.
Pol Mayer ozunun "Ilkin xristianlar" kitabinda Pavelin tebligat aparmag uchun devet aparmasi ile xristianligin tebligatinin bashlangici arasindaki fasilenin 14 il chekdiyini bize xeber verir. Bu gazanilmish vaxtdan Pavel semereli shekilde istifade etdi.
Demeshgden gayitdigda Pavel geyri-yehudi ehalinin ondan yeni dinleri uchun konkret ve gozle gorune bilen bir mebud teleb edeceklerini bilirdi. Pavel bunu onlara vermeye hazir idi.
Pavelin xristinaligi yaymag seyleri onun etdiyi guzeshtler sayesinde muveffegiyyetle heyata kechdi. Bele ki, xristian dininin adinin Isa peygemberle bagli olmasina baxmayarag, Tartuslu Paveli bu dinin hegigi banisi hesab etmeyimiz vacibdir. Chunki xristian dini telimleri emhz onun zehninde formalashmish ve dovrun meshhur dini ve medeni merkezlerinde kilseler onun zamaninda tikilmishdir. Xristianlar bu hegigeti inkar etmirler:"Xristian dini tarixinde Tartuslu Shaula benzedilmesi mumkun olan ve ya onun kimi guclu tesire malik ikinci shexs yoxdur"(Islam achig shekilde, seh. 129)
"Tarixde yuz en ehemiyyetli shexsin giymetlendirilmesi" kitabinda muellif Maykl Hart bu fikri tesdigleyerek deyir:"Xristianligin yayilmasinda Pavelin oynadigi muhum rolu hech bir shexs oynanamishdir". Lakin biz burda boyuk bir chetinlikle garshilashirig. Bu xristian dininin esl banisi Pavelin telimlerinin Isanin ve ondan gabagki peygemberlerin mugeddes yazilarinda movcud olmamasidir. Mesele bununla bitmir. Pavel ona dogru yol gostere bilecek Isanin hegigi hevarileri ile az elagede olmushdur. Eyni zamanda onlar Pavelin ozunemexsus xususiyyetlere malik telimleri ile razilashmirdilar ve mumkun olan her vaxt bunu ona bildirirdiler. Nehayet Pavelin insanlari devet etdiyi xristianlig onun sehrli shexsiyyeti ve dostlarinin Isanin hegigi hevarileri uzerinde ictimai movge, servet ve telim kimi sahelerde bir neche muhum gelebe chalmasi sayesinde muveffegiyyet gazanmishdir. Buna gore de o, geyri-yehudi ehali arasinda choxlu ardicillar elde etmishdir.
Belelikle Isanin hevarilerinin egidesi olan xristianligin dirchelmesi uchun hech bir imkan olmamishdir.
Indi ise gelin Pavelin xristian dinine getirmish oldugu her bir bidete yaxindan nezer salag.

[Afriya]

XRISTIAN DINI TELIMLERI.

Insan oglu, yoxsa Allah oglu?
Eger biz ilahilik telimlerine nezer salmish olsag, gorerik ki, bu telimler sadece olarag, Isani Allahin oglu, onun maddi varlig sheklini almish sozu oldugunu iddia edirler. Artig geyd etdiyimiz kimi Isanin ozu ozunun ilahi oldugunu iddia etmemish, bu sifeti ise ona Pavel sadece olarag, bir megsedle - geyri-yehudi ehali arasinda onun dinini gebul edenleri elde etmek uchun vermishdir.
Geyri-yehudi ehali butperest olub, hagginda geribe efsaneler ve xurafatlar revayet edilen butlere ibadet edirdiler. Butperest ehalinin o vaxti butlerinin bir necehsi: Misras, Adonis, Atis, Uziris eyni hakim mebudun sulalesinden idiler. Hemin revayetlere gore onlarin birisi hele kichik yashlarinda iken dehshetli shekilde oldurulmush ve gisa muddetden sonra oz xalglarini xilas etmek uchun dunyaya gayitmishdir. Pavel bu teferruati nezere alarag, butperestlere xristian dinini de buna benze shekilde bir dini telim oldugunu telgin etmeye bashlamishdir. Belelikle, Isanin ilahilik megamina galdirara, onun Allahin oglu oldugunu beyan etmish ve gostermishdir ki, Isa insanlarin sehvleri (gunahlari) ucbatindan olmushdur. Pavel bu emeli ile butperestleri xristianliga daha chox celb etmek uchun Isanin telimlerini butperestlik egidesi ile uygunlashdirdi ve bununla Pavel xristianligi butperestler uchun daha megbul shekle salmish oldu. Tebii ki, Pavel bu telimin butperest esaslari hagginda hech bir shey demirdi. Bu sirri yalniz tarixin o dovrunde insanlar ve onlarin medeniyyeti etrafinda ciddi ve gerezsiz arashdirma aparan shexs bilir. Pavel bu telimin dogrulugunu bashga yollarla esaslandirmaga chalishirdi ve xususi ile de Isanin ilahi sayilmasina ashagidaki besh amille beraet gazandirmaga sey edirdi:
1. Isa atanin vasitechiliyi olmadan, bakire gadin terefinden dunyaya getirilmishdir. Bu mesele ile bagli biz ata-anasiz dunyaya gelen ve buna baxmayarag, ilahi sayilmayan insani - Adem peygemberi numune goster bilerik.
2. Isa mocuzeler gostermek gabiliyyetine malik olmushdur. Bu iddiaya cavab olarag, heyretamiz mocuzeler gosteren, lakin hech birisi ilahi sayilmayan iki peygemberi - Musa ve el_Yeshaa peygemberleri numune gostere bilerik. Hegigeten Isa bezi mocuzeler gostermishdir. Lakin bu mocuzeler onun ilahiliyine delalet etmir. Bu mocuzeler bash vererken o bu gudretin ozunden yox, Allahdan geldiyini bir neche defe bildirmishdir. Onun mocuzeleri sabig peygemberlerin mocuzelerinin bash verdiyi eyni megsedle bash vermish, onun inadkar insanlara getirdiyi sherieti tesdiglemek uchun gelmishdir.
3. Isa misilsiz bir shexsiyyetdir. Bu iddiaya Incilden bir neche misal getirmekle cavab vermek mumkundur. Meselen, o Peteri sheytan adlandirmish (bax. Incil Mattaya gore, 16:23) ve bashgalarini ilanlar ve acidiller nesili kimi seciyyelendirmishdir. (Incil Mattaya gore, 23:33) Bunlar o "insanlari inciden sozleri ishletmek sehv sayilir" dedikden sonra bash vermishdir. Belelikle butun bunlar Incillerin tesvir etdikleri shexsiyyetin keyfiyyeti hagginda shubheler oyadir.
4. Isa oldukden sonra dirilmishdir. Beli, olum uzerinde gelebe chalmag boyuk ishdir, amma getiyyen olmeyen, oye, ishigli, nurlu arabada galdirlian Iliya peygember hagginda ne demek olar? (Ikinci hokmdarlar kitabi, 2:11) Bu, temamile nadi ve misilsiz bir hadisedir. Lakin buna baxmayarag, Iliya ilahi sayilmir.
5. Nehayet, xristianlar deyirler:"Tovrat Isanin zuhur edeceyi hagda gabagcadan xeber vermishdir. Bu fikri esaslandirmag uchun xristianlar peygember Isayinin Kitabinin 53-cu sehifesine istinad edirler. Onlara gore burda Isanin ve onun resalesinin besheriyyete zuhur edeceyi hada danishilir. Mesele de ele burasindadir. Vhunki bu fsilde hech bir ad geyd olunmur. Mueyyen bir ad geyd olunmadigi halda bu feslin mehz kimin hagginda behs etdiyini kim degig sheilde deye biler?

[Afriya]

Allahin oglu mefhumu.

Umumiyyetle "Allahin oglu" mefhumu yeni bir anlayish deyildir. Artig bu mefhumla Ehdi Etigde davuda (Mezamir kitabi, 21:7) ve onun oglu Suleymana (Birinci tarixler kitabi, 22:10), Ehdi Cedidde ise Ademe (Incil Lukaya gore, 3:38) ishare edilmishdir.
Oz eksini "Incil Mattaya gore" kitabinin 5-ci feslinde genish shekilde tapmish meshhur "Hil uzerinde nesihet" adli chixishinda Isa onu dinleyenlere "Ne bextiyardirlar sulh edenler: chunki onlara "Allahin golu deyilecek" xeberini verir. Her halda "Allahin oglu" mefhumu ile sozun herfi menasi yox, "Allahdan gorxan ve xeyirxah insanlara Allahin mehebbet ve rehmeti" menasini ifade etmek olmushdur. "Allahin oglu" ifadesi "Allaha xususi ile yaxin olmag" demekdir ve bunun Allah taala ile uzvi elagede olmagla hech bir bagliligi yoxdur.

[Afriya]

Mesih mefhumu.

Xristianlarin, Isanin ilahiliyini iddia eden nezeriyyeni desteklemek uchun ishletdikleri bashga bir mefhum da movcuddur. Bu, "Mesih" mefhumudur. (bax. Incil Yehyaya gore, 1:41) "Mesih" sozu menshe etibarile ibrani sozudur ve "mesh edilmish adam" menasini dashiyir. "Xrist" sozu ise yehudi dilinde olan bu sozun yunan dilinen tercumesidir."Mesih" ve ya "Christo" sozu ibrani ve yunan dilinde eyni menani - "Allahin mesh etdiyi shexs" menasini dashiyir. Bu adla tekce Isa peygember (a.s.) adlandirilmamishdir. Ondan gabag bashga shexslere de bu ad verilmishdir. Meselen, "Mezamir kitabi"nda (2:2) "Mesih" sozu ile Davud,, "peygember Isayinin kitabi"nda (45:1) ise bu adla farslarin padshahi Kursh adlandirilmishdir.. Yehudiler onlarin hokmdarlarinin "Mesih" olduguna inanardilar. Umimiyyetle "Mesih" mefhumu yehudilerden gelmishdir. Onlar bu adi, onlari ilahinin komeyi ile geyri-yehudi milletlerin zulmunden xilas edeceyine inandiglari milli xilaskara verirdiler. Bu mefhum onlarda hech de "ilahilik" menasini dashimirdi.

[Afriya]

"Xilaskar" mefhumu (Saviour)

Xristianlarin ishletdikleri diger bir istilah "xilaskar" ifadesidir. Burada da biz Isanin bu adla adlandirilan birinci shexs olmadigini geyd ede bilerik.
Suriya, yehudi memleketi uzerine hucum etdiyi zaman hokmdar Ioaxaz Allah taaladan komek istedi. "Ikinci hokmdarlar kitabi"nda (13:5) deyilir:"Ve Rebb Israil ovladlarina bir xilaskar verdi ve Suriyanin elinden xilas oldular". Nehayet onun oglu Ioas taxta galxdigda o, Allah taalaya vermish oldugu vedi yerine yetirdi. "Ikinci hokmdarlar kitabi"nda (13:25) hegigeten Ioasin oz xalginin xilaskari oldugu geyd olunur. Chunki o suriyalilar uzerinde gelebe chalarag, shimali yehudi memleketinin sheherlerini geri gaytardi. Belelikle, "xilaskar" idadesi burda da ilahilik menasini dashimir.

[Afriya]

YALISH TERCUMELERDEN ISTIFADE EDILMESI.

Eger biz adlari bir kenara goyub, xristianlarin Isanin ilahiliyini subut etmek uchun istifade etdikleri bashga bir usula baxsag, onlarin mugeddes kitabin muxtelif metnlerinin yanlish tercumesinden istifade etmeklerinin shahidi olarig. Onlar adeten iki getim metni misal getirmeyi sevirler:
1. Birinci misala "Incil Yehyaya gore"de (10:30)rast gelirik, burda deir:"Men ve Atam birik". Mentige esaslanarag, bu misrani sherh etmeye chalishsag, burda Isanin Allah adindan danishdigi ve onun Allah olmadigi bize aydin olar. Isa ile Allahin megsedleri bir olsa da onlar covher etibari ile eyni deyiller. Yaxshi olardi ki, meselen, xristianlar "Incil Yehyaya gore"nin 17ci fesline nezer yetireydiler. Mesih namaz gilarken, onun dediyi ve hemin fesilde geyd edilmish sozler, onun yalniz Allah-tealanin gulu oldugu hagda hegigetin etrafinda shubheye hech bir yer goymur. "Megsed baximindan eynilik ve covher etibarile muxteliflik" fikrini tesdig etmek uchun "Incil Yehyaya gore"nin 17-ci feslinde rast geldiyimiz bir neche misraya nezer salag. Isa burda deyir:"Chunki Mene verdiyin sozleri onlara verdim; ve onlar gebul etdiler; ve Meni Sen gonderdiyine iman getirdiler" (Incil Yehyaya gore, 17:8) Allah-teala ile Isanin megsedinin bir oldugunu tekidle bildiren "Incil Yehyaya gore"nin 17:11-ci misrasini da burda xatirlamag yerine dusherdi. Isa burda deyir:"Ey Mugeddes Ata, Mene verdiyin kimseleri isminle goru ki, Bizim kimi bir olsunlar" Bu megsed birliyi "Incil Yehya gore"nin 17:21,23-cu misralarinda yeniden tesdiglenir.
Nehayet geti suretde deyirik:"Yehyanin "Incil Yehyaya gore"nin 10:30-cu misrasinda demish oldugu soz, Isanin oz ilahiliyini subut etmek ucun dediyi soz deyildir. Bu soz Allah-teala ile Isanin megsedinin eyni oldugunu bidlriri. Bunu "Incil Yehyaya gore"nin 17-ci feslinin artig geyd edilmish misralarinda da mushahide etmek olar.

[Afriya]

YANLISH TERCUMELERDEN ISTIFADE EDILMESI. (davami)

2. Xristianlarin misal getirmeyi sevdikleri diger bir metn ise "Incil Yehyaya gore"nin 14:9cu misrasidir. Bu misrada Isa Filipe deyir:"Meni goren, Atani gormush olur". Bu misrada Isanin oz ilahiliyini tesdig etdiyini dushunen xristianin "Incil Yehyaya gore"nin 5:37cimisrasina digget etmesi yaxshi olardi. Isa burda deyir:"Meni gonderen Atanin Ozu de Menim uchun shehadet etmishdir. Siz hech bir zaman ne Onun sesini eshitdiniz, ne de Onun suretini gordunuz". Eger xristian bununla gane olmursa, onun degig bilik elde etmek uchun Ehdi-Etigin Chixish kitabinin 33-cu feslinin 20-ci misrasina muraciet etmesi megsedeuygundur. Burda Allah-teala Musaya buyurur:"Sen Menim uzumu gore bilmezsen. Chunki menim uzumu goren insan yashaya bilmez". "Incil Yehyaya gore"nin 14:9cu misrasini anlamag uchun en munasib yol bu ayeni mecazi menada derk etmekdir. Isa Alahin kelamini oxuduguna gore ona baxmag ve onun sozlerine gulag asmag o esnada Allahin huzurunda olmaga bereber idi. Isa Allahin emrini yerine yetirirdi. O, Allah deyildi. Bu, tam aydinligi ile "Incil Yehyaya gore"nin 8:19cu misrasinda melum olur. Bu misrada Isa deyir:"Eger Meni tanisaydiniz, Atami da tanimish olardiniz".
Sozsuz ki, xristianlarin Isanin ilahiliyini subut etmek uchun gosterdikleri seylerinde istifade etdikleri bashga misralar da movcuddur. Lakin butun bunlar onlar terefinden edilmish yanlish tercumeden bashga bir shey deyildir. Bu seyler oxunulmasi ve ya mushahide olunmasi istenilen, eslinde ise movcud olmayan bir sheyden xeber verir.
Isanin insanlari yeni bir risaleye devet etmeye gonderilmediyini anlamag ucun "Incil Yehyaya gore"nin 17:3cu misrasina nezer salmagimiz kifayetdir. O, burda deyir:"Eberi heyat o demekdir ki, Seni-tek gerchek Allahi ve gonderdiyin Isa Mesihi tanisinlar". Misrada Mesih bize tek gerchek Allaha ve onun Allah trefinden gonderilmish peygember Mesih Isa olduguna inanmagimizin vacibliyini bir daha tesdig edir.

[Afriya]

DOGRUDANMİ İSA OZUNUN İLAHİ OLDUGUNU İDDİA ETMİSHDİR?

Xristianlar, "Incil Yehyaya gore"de Isanin ozunu Allahin oglu kimi tesvir etmesine dair bir neche megama ishare etmekle oz iddialarini esaslandirmaga chalishirlar. Diger terefden ise onlar hemin Incilde Isanin ozunu insan ovladi kimi tesvir etdiyi bir neche misraya ehemiyyet vermemeye meyl gosterirler. Bu yeniden ve tam aydinligi ile "Allahin oglu" ifadesi ile sozun hegigi menasinin nezerde tutulmadigina ishare edir. Hegigeten Isanin Allah yaninda xususi megami olmushdur. "Incil Mattaya gore"nin 16:14 cu misrasinda Isa hevarilerden onun kim oldugunu zenn etdiklerini osrushur. Xristianlar bu suala Peterin "Incil Mattaya gore"nin 16:16ci misrasinda movcud olan cavabini vererek deyirler:"Sen, yashayan Allahin oglu Mesihsen". Insana geribe gelen ise odur ki, eyni hadise hagginda "Incil Mattaya gore"nin 8:29cu misrasi bildiri ki, Peter bu suala bele cavab vermishdir:"Sen Mesihsen!" "Incil Marka gore" ile mugayisede "Incil Mattaya gore"ye bir sira elaveler olunmushdur. Lakin bu elavelerin azsayli olmasina baxmayarag, butun sozlerin menalarina deyishiklikler edlmishdir. En dehsetlisi ise odur ki, xristianlar "Incil Mattaya gore"nin 16:20ci misrasinda ve "Incil Marka gore"nin 8:30 cu misrasinda geyd olunmush meseleye goz yummaga meyl gosterirler. Bu misralarda ise Isa hevarilere, onun Mesih oldugunu kimseye soylememelerinin vacib oldugunu bildirir. Bes ne uchun o, bunu bashgasinin bilmesini istemirdi?

[Afriya]

PAVEL NEYE NAIL OLA BILDI?

"Isa ilahi idi" ifadesini ishletmekle Pavel bu ifade ile yaxshi tanish olan geyri-yehudi xalg kutlesine yaxinlasha bildi. Buna gore de onun muveffegiyyet gazanacagina shubhe yox idi. Onun cesareti, cazibedar sexsiyyeti ve Isanin hegigi risalesi ile butperestlik telimleri arasinda munasib ve garshiligli guzeshte esaslanan hell yollari arayib tapmaga tam hazirligi ona, Isaya ilahilik sifeti vermeye imkan yaratdi. Bu telimin dogrulugu en azi shubhe dogurur. Cunki peygemlerlik sonradan xelg olunmush bir shexsin, ilahilik ise ezeli bir varligin elametidir.
Daha sonralar kilse rehberleri bu subheni aradan galdirmag ucun ciddi terzde fikirleserek, "Isanin insan seklinde Allah oldugunu" , "onun ezeli varlig olub anasi Meryemin betninde insn kimi teshekkul tapmagi sechmish oldugunu" beyan etdiler. Bashga sozle demis olsa, xristian rehberleri Isanin iki-ilahi ve besheri tebiete malik oldugunu iddia edirdiler. Kilse xadimlerinin belke de yaxsi niyyetle etdikleri bu emel, bu mesele etrafinda daha cox garma-garisiglig ve subhe yaranmasina getirib cixardi.

[Afriya]

ISLAM DINININ BU MESELEYE MUNASIBETI.

Hegigeten Guran mugeddes kitabin - Incilin bu meselede movgeyi ile razilasharag, Isanin dunyaya beser ovladi olan atanin vasiteciliyi ile gelmediyini bildirir. Lakin bu hec de, Isanin ilahi oldugu demek deyildir. Eslinde bu, tebiet ganunlarinin esasini goymus Allahin istediyi vaxt bu ganunlari deyismeye de gadir oldugunu gosterir.
Eger Isa dogrudan da Allahin oglu ise, bu onun ilahilik tebietinde Allaha serik olmasi, Allahin dogulmus olmasi ve Onun dogulmasinin mumkun olmasi demekdir. Bu o demek olardi ki, bir insan kimi dunyaya goz acmis, yasamis ve olmusdur. Bu fikir o geder agilasigmazdir ki, onu nezere almaga deymez. Islami dini Isanin ancag Allah-taalanin vehy vermis oldugu beser ovladi olan bir peygember oldugunu tekidle bildirir:"Hegigeten Meryem oglu Isa el-Mesih ancag Allahin peygemberidir..."(en-Nisa, 171) "Isa ilahi idi"-ifadesi ise Allahin tek olmasi fikrine zidd olan ve sirke delalet eden bir fikirdir:"Hegigeten, Allah tek bir tanridir. Ovladi olmagdan kenardir..." (en-Nisa, 171)
Kokleri butperestliye gedib cixan ve Allahin tekliyi fikrine zidd olan bir egideye, tek Allaha inandigini iddia eden dinler arasinda yer yoxdur.

[Afriya]

3 UGNUMUN BIR SIMADA TECESSUMU

3 ugnum telimi ilahiliyin 3 varligdan- ata-Allah, ogul-Isa ve Ruh el Gudsden ibaret oldugunu gosterir. Isaya iman getirmekle yanasi, 3 ugnum prinsipi de diger xristian telimlerinin esaslandiglari xristianlgin en muhum dayaglarindan biri sayilir. ("Bu katolik kilsesidi"r, seh.4)

[Afriya]

TOVHID IDEYASI

Taninmis Gerb sosiologu Veybstar ozunun "Yeni dunya" adli lugetinde tovhide terif vererek, bu adin "yalniz bir Allahin movcud oldugunu iddia eden bir egideye ve ya bir mezhebe" verildiyini gosterir. (Veybstarin "Yeni dunya" lugeti, seh. 879) Geyd edilmish bu uc din- yehudi, xristian ve Islam dinlerinin her birisi ozunun bu prinsipe inandigini iddia edir. Musa peygember bu fikri Tovratin "Yehudilikde iman telimi" adli feslinde tesdiglemisdir:"Esidin, ey Israil ogullari, Allahimiz Rebb bir olan Rebbdir". (Ikinci ganun, 6:4) Tegriben 1500 il kecdikden sonra bu fikir Isa terefinden eynile tekrarlanmisdir:"Emrlerin en birincisi: Dinle, ey Israil! Allahimiz Rebb bir olan Rebbdir" (incil Marka gore, 12:29) Bu tarixden 600 il sonra beset edilmis Mehemmed peygember eyni risale ile gelmis ve demisdir:"Sizin tanriniz bir olan Allahdir, Ondan basga tanri yoxdur" (Begere, 163) Belelikle de faktiki olarag, xristianlig bu anlasilmaz, garanlig "3ugnum" telimi ile Allahin tekliyine inanan egideden uzaglasmisdir.
Eger Allah ile yanasi Isa ve Ruh el Guds de ilahi sayilirsa, bu halda Allah nece tek ola biler?

[xalid]

ne yahudilerde ne de xristiyanlarda tevhid yoxdur.cunki allahu teala tevbe 30 da bele buyurur:yahudiler "uzeyir allahin ogludur"dediler,xristiyanlar ise "isa mesih allahin ogludur' dediler.bu onlarin agizlari ile soyledikleri (gerceye uymayan) sozlerdir"..[/b]dogrudur yahudilerin tevhid ehli kimi gorunen firkalari var,ama allahin tevbe suresinin 31 ayetinde onlarin(xristiyan ve yahudilerin) din bilginlerini,haham ve rahiplerini rabb edindiklerinden bahs etmektedir,
eger yahudi veya xiristiyanlarin her hansi bir qolunun(firkasinin) hz.muhammedsav) doneminde tevhid uzerinde olmasi mumkun olsaydi o zaman islam dininin nazil olmasi aklabatan bir sey olmazdi.xristiyan yahudi her iki din mensuplari umumi anlamda kufr batakligindadirlar...onlar sadece semavi-ilahi din sayilirlar bu qeder...
_________________
xalid
baku 2007

[Afriya]

Salam aleykum.
Xalid gardas, yazdiglarinizla tam raziyam. Ele menim yerlesdirdiyim bu yazilarin megsedi de Xristian dininde Tovhid ideyasinin movcud olmadigini gostermekdir.

PAVELIN NUFUZU VE GEYRI-YEHUDI XALG KUTLESI

3 ugnum teliminin esasinin resmi olarag Pavel terefinden goyulmamis olduguna baxmayarag, bu mezhebin onun dusuncesinden uzag olmadigina hec bir subhe yoxdur. Eger o Isani "ilahi ovld" sayirsa, o zaman ilahi ataya ehtiyacin dogmasi mentigidir. Eyni zamanda Pavelin, vehyin insanlara catdirilmasida bir vesile olduguna inam beslediyi Ruh el-Gusdu nezere almag ucun mueyyen tedbirlerin gorulmesi teleb olunurdu. Eslinde Pavel artig "3 gunum" telimini teskil eden esas terkib hisselere adlar goymusdu. Lakin kilse, bu mezhebin son seklinin tertibini ancag IV esrde tamamlaya bldi.
Pavelin xristian dinine teklif etmis oldugu diger telimler kimi "uc ugnum" teliminin de kokleri butperestlik dinine gedib cixir. Oz baslangicini Babilden goturmus, Nemurda ibadet etmek enenesi Pavelin dovrunde de davam edirdi. Cavan ve guleruz Nemrud oz anasi ile evlenmisdi. Xalgi ona bir ilahi kimi baxirdi. Onlar gunes ilahisi Eeelin onun atasi olduguna inanirdilar.
Nemrud cavan yaslarinda oldukden sonra onun anasi tayfanin rehberi oldu. Oglunun ruhu yasamasi fikrinin de banisi odur. Belelikle ilkin olarag "3 ugnum" telimi meydana gelmis oldu: Beel (ilahi ata), Nemrudun anasi ve Nemrud (ilahi ogul). Cox boyuk ehtimal ki, Pavelin xristianligda tesekkul tapan ilahi varliglar hagginda "3 ugnum" fikrini bu efsanelerden goturmusdur.