[Humeyra]

-b-

Qohumlara dayaq olani 10 shey gozleir

1. Allahin raziligi;
2. Meleklerin memnunlugu;
3. Sheytanin kederi;
4. I manin yukselmesi;
5. Qelb rahatligi;
6. Muselmanlarin duasi;
7. Ruzinin bereketlenmesi;
8. Qohumlarin sevinji;
9. Sevginin qarsiliqli artmasi;
10. Oldukden sonra insanin yaxsi emellerle xatirlanmasi.

[Humeyra]

-b-

10 shey cefadir (ezab-eziyyetdir)

1. Ancaq oz nefsi ucun dua etmek;
2. Gundelik olaraq, Qur`an oxumamaq;
3. Mesjide daxil olub namaz qilmamaq;
4. Qebristanliqdan kecdikde dua etmemek;
5. Jume namazini qilmamaq;
6. Elmli birisininin yaninda oturub, elm oyrenmemek;
7. Tanis oldugun shexsin adini sorusmamaq;
8. Sheriet baximindan ijazeli olan qonaqliga getmemek;
9. Imkan ola-ola elm oyrenmemek;
10. Qonsusu aj iken ozu tox olmaq.

[Humeyra]

-b-

Içki barəsində 10 lə`nət

1. İçki içənə;
2. İçki içirənə;
3. İçki içilən məclisdə oturana;
4. İçki düzəldən;
5. İçki düzətdirən;
6. İçki daşıyan;
7. İçki daşıtdıran;
8. İçki satan;
9. İçki satdıran;
10. İçkidən gələn gəlirdən istifadə edən.

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alaikum wa RahmatuLlah.

10 lazimli xasiyyət.

1. Qəlb təmizliyi;
2. Əliaçıq;
3. Doğru sözlülük;
4. Təvazöğkarliq;
5. Səbr;
6. İnsanların gördüyü yerdə deyil təklikdə göz yaşı axıtmaq;
7. Mərhəmətli olmaq;
8. Dünyanın faniliyi barədə düşdünmək;
9. İnsanlara yaxşiligi tövsiyyə etmək;
10. Hər şeydən ibret götürmək.

WasSalam

[Humeyra]

-b-

Misvakin 10 faydasi.

1. Allahı razı edir;
2. Agzı təmizləyir;
3. Məkləri sevindirir;
4. Gozləi itiləşdirir;
5. Dişləri ağardır;
6. Damaği qüvvətləndirir;
7. Çürümənin qarşısını alır;
8. Həzmi asanlaşdırır;
9. Namazın savabını artırır;
10. Ağızda qoxu əmələ gəlməsinin qarşısını alır.

[Humeyra]

-b-

Yaxsiliga dair 10 tovsiyye

1. Çox sədəqə vermək;
2. Çox Quran oxumaq;
3. Yaxşi insanlarla ünsiyyətdə olmaq;
4. Qohumlara dayaq olmaq;
5. Xəstələri ziyarət etmək;
6. Olümdən sonra barədə çox düsünmək;
7. Susmaq yaxud az danişmaq;
8. Təvazökar olmaq;
9. Səmimi olmaq;
10. Pis əməldən uzaq durmaq.

[Humeyra]

-b-

Pisliyin 10 ayıb nəticəsi

1. Allahın qəzəbinə gəlmək;
2. Şeytanı sevindirmək;
3. Mələkləri kədərləndirmək;
4. Cənnətdən uzaqlaşmaq;
5. Cəhənnəmə yaxınlaşmaq;
6. İmanını zəiflətmək;
7. Nəfsinə zülm etmək;
8. İnsanlar arasında gözdən düşmək;
9. Ozünə ziyan etmək;
10. Növbəti pis əməllərə yol açmaq.

[Humeyra]

-b-

Möminin 10 prinsipi

1. Allahın əzabından qorxmaq;
2. Allahın rəhmətindən ümidi kəsməmək;
3. Şeytana düşmən olmaq;
4. Allah rizası üçün sevib, Allah rizası üçün nifrət etmək ;
5. Yaxşılığı əmr edib, pislikdən çəkindirmək;
6. Hər şeydən ibrət götürmək;
7. Qəlbi təmiz saxlamaq;
8. Yersiz hərəkət etməmək;
9. Ölümə hər an hazır olmaq;
10. Ələ düşən dunya nemətin. şükr etmək, əldən çıxan nemətə heyfslənməmək.

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alakum.

Nisa surəsi 36-cı ayədə 10 əmr.

1. Allaha ibadət;
2. Allaha şərik qoşmamaq;
3. Ata-anaya yaxşılıq etmək;
4. Qohum-əqrabaya yaxşılıq etmət;
5. Yetimlərə yaxşılıq etmək;
6. Yoxsullara yaxşılıq etmək;
7. Qonşulara yaxışlıq etmək;
8. Yaxın dost-yoldaşa yaxşılıq etmək;
9. Yolçuya yaxşılıq etmək;
10. Təkəbbürlü, xudbin olmamaq.

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alaikum.

Bəla

Bəlalar sınaq və ya cəza üçün Allah(SvT) tərəfindən göndərilir
1. Mənəvi bəla- Buna misal olaraq, günümüzdə xüsusən Qərb ölkələrində geniş yayılmış stress, depresiya və s. göstərmək olar.
2. Təbiət vasitəsilə göndərilən bəla- Buna misal olaraq, zəlzələləri, selləri, daşqınları fırtınaları, müxtəlif xəstəlikləri və s. göstərmək olar.

Bəla gəldiyi zaman nə etməli

1. Hər şeyin Allahdan olduğunu bilməli
2. İbrət götürməli, edilmiş əməllərdən nəticə çıxarmalı
3. Çətin vəziyyətə düşmüş müsəlmanlara kömək etməli
4. Allaha təvəkkül edib sığınmali, dua etməli
.
WasSalam

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alaikum.

Bidət əhli

Dini şişirtmək, Quran və Sünnədə olmayan ibadətlər əlavə etmək olmaz. Dini şişirdənlər bidət əhlidir.
"(Ya Rəsulum!) De: "Sizə əməlləri baxımından (axirətdə) ən çox ziyana uğrayanlar barəsində xəbər verimmi?
O kəslər ki, onların dünyadakı zəhməti boşa getmişdir. Halbuki onlar yaxşı işlər gördüklərini (və bunun müqabilində mükafata nail olacaqlarını) zənn edirdilər. "
(Quran, Kahf, 103-104)

Bidət əhlinin əlamətləri

1. Quran ve Peyğəmbərin yolu ilə gedən müsəlmanlara tə`n etmək;
2. Hədis əhlinə qarşl düşmən mövqe tutmaq;
3. Quran ve Peyğəmbərin yolu ilə gedən müsəlmanlara qarşı əmr sahiblərini qaldırmaq;
4. Elmsiz ictihad etmək.

WasSalamu alaikum.

[Humeyra]

-b-

Hədis

Hədis 2 hissədən ibarət olur:
İsnad - Bu və ya digər mətni bir-birinə çatdırmış insanların zəncirvari sadalanmağı.
Mətn - İnsanların bir-birinə çatdırdığı informasiya ç hədisin əsas hissəsi.
Mühəddis - Hədislərin yığılması və təhlili ilə məşğul olan insan.

Hədislərin səhihlik şərtləri

Hədisin səhih olması üçün aşağıdakı sərtlər ödənməlidir:
1. Sənədə olan bağlılıq ta Peyğember- səllallahu aleyhi və səlləm -e qeder çatmalıdır;
2. Ravilər adil, müsəlman, əməlisaleh olmalıdır;
3. Ravilərin güclü yazılı və ya hafizə yaddaşı olmalıdır;
4. Bir ravinin rəvayəti ondan üstün olan ravinin rəvayətinə zidd olmamalıdır;
5. Rəvayətdə illə`(səhv, eyib) olmamalıdır.
Bundan başqa hədisin səhihliyində tarixi faktlar(ravilərin eyni dövrdə yaşaması və s.) da əsas götürülür.

[Humeyra]

-b-

Allah Subhanahu wa Taala`ya münasibət

Allaha(SwT) münasibətin əsasında 2 şey durur:
1. Sevgi;
2. Qorxu.
Bunların hər ikisi insanda ekvivalent şəkildə olmalı, balans təşkil etməlidir. Allahın qəzəbindən qorxaraq, pis əməllərdən çəkinən, sevgisini qazanmaq üçün gözəl əməllər edən müsəlmanlardan xoşbəxti varmı görəsən?!

[Humeyra]

-b-

Günahlar

Günahlar 2 cür olur:
1. Böyük günahlar - Allahin(SvT) qəzəbi, Peyğember- səllallahu aleyhi və səlləm -in lə`nəti və Şəriətin cəzası varsa, bu, böyük günah hesab olunur. Böyük günahlar tövbə yuyulur.
2. Kiçik günahlar - Bunlar isə saleh əməllərlə yuyulur.

Birisi günah edərsə (münkər), nə etməli?

1. Əməllə mane olmalı:
a) Müsbət nəticələnəcəyini bilərək əməllə mane olmaq olar;
b) Müsbətə yaxın nəticələnəcəyini əvvəlcədən bilərək, əməllə mane olmaq olar;
c) Müsbət və ya mənfi nəticələnəcəyini əvvəlcədən bilmədikdə şəraitə uyğun davranmaq olar;
ç) Mənfi nəticələnəcəyini əvvəldən bildikdə (tesir etmirse) əməllər ardıcıllığı aşağıdakı kimi olmalıdır:
1)Təhdid etmək
2)Fiziki qüvvə tətbbiq etmək
3) Silahli qüvvə tətbiq etmək (yalniz ilk olaraq, qarşı tərəf başlayarsa )
2. Dillə mane olmalı;
3. Qəlbdə narazı olmalı- qeyd etmək gərəkdir ki, bu hal imanin ən zəif mərtəbəsində özünü biruzə verir.

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alaikum.

Hər ibadətdə 3 şey

Bunlar aşağıdakılardır:
1.Qorxu-Harama getməmək üçün;
2. Sevgi- Allah(SvT)a yaxın olmaq üçün;
3. Rəca-İstək.
Müsəlmanda bu 3 xüsusiyyətin 3-ü də bərabər şəkildə olmalıdır.


Qorxu

Qorxu qəlbi əməllərdən olub müxtəlif cür olur:
1. Allahdan qorxmaq- Hər insanın fitrətndə bu qorxu mövcuddur.
2. Mötədil qorxu- İnsanı haramdan uzaqlaşdıran qorxudur.
3. İbadət qorxusu- Bu sirli qorxu olub, ancaq Allah üçün olmalıdır. Allahdan qeyrisi üçün qorxmaq şirkdir.( )
4. Təbii qorxu- Bu qorxu normaldır. Belə ki, hər hansı qəfil hadisə bu qorxunun əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Bu zaman Allaha təvəkkül etmək, Ona sığınmaq və dua etmək lazımdır.
Həmçinin qorxunu belə də təsnif etmək olar:
1. Xaşyə- Elmli qorxu;
2. Xouf- Elmsiz qorxu.

[Humeyra]

-b-

Fiqh

Ərəb dilində fiqh `başa düşmək` mənasına gəlir. Şəriətdə isə `şəri hökmləri geniş surətə, təfsilatı ilə bilmək` deməkdir. Şəri hökmləri 2 yerə bölmək olar:
1. Təklifi;
2. Vaqey.

Təklifi hökmlər 5 yerə bölünür:
1. Vacib - Əməlində savab, tərkində cəza var. Məsələn, namaz qılmaq.
2. Haram - Tərk edənə savab, əməl edənə cəza var. Məsələn, zina etmək.
3. Müstəhəb - Əməl edənə savab var, tərk edənə isə cəza yoxdur. Məsələn, Vitr namazı, misvakdan istifadə və s.
4. Məkruh - Tərk edənə savab var, əməl edənə cəza yoxdur. Məsələn, İşa namazından əvvəl yatmaq.
5. Mübah - Nə savab var, nə də cəza. Məsələn, yemək yemək, oturmaq, durmaq və s.

Vaqey hökmlər isə aşağıdakılardır:
1. Şərt - Məsələn, namaz üçün dəstəmaz şərtdir.
2. Səbəb - Məsələn, Günəşin batması Məğrib namazına səbəbdir.
3. Mane - Məsələn, qadının heyz və nifas halı namaz qilmasına maneədir.

[Humeyra]

-b-
AsSalamu alaikum.

Təharət

Ərəb dilində bu söz `təmizlik` mənasını verir. Şəriətdə isə mənası 2 təmizləyici şeydən (torpaq, su) biri ilə və ya hər ikisi ilə təmizlənməkdir.
Alimlərin müxtəlif fikirlərinin xülasəsinə əsasən sular 2 cür olur:
1. Tahur - Təmizləyici su - həm özü təmiz olsun, həm də başqasını təmizləsin.
2. Nəcis - Təmizləməyən su- Ya rəngi, ya dadı, ya iyi dəyişən sulara deyilir.

[Humeyra]

-b-

Ayaqyolu ədəbi

Ayaqyoluna daxil olarkən sol ayaqla daxil olub aşağıdakı duanı oxumaq lazımdır:
«(Bismi-l-lləh) Alla­hum­mə inni əuzu bikə minə-l-xubsi va-l-xəbə’isi» «Allahın adı ilə, Allahım! Şey­tandan və murdarlıqdan Sənə sı­ğınıram»
Cıxarkən sağ ayaqla çıxıb aşağıdalı duanı oxumaq lazımdır:
«Ğufranəkə»(Allahım, məni bağışla»
Ayaqyolunda danışmaq şiddətli məkruhdur. Lakin zərurət halında olar.
Ayaqyoluna Qurani Kərimlə daxil olmaq haram, dini kitablarla daxil olmaq məkruhdur. Lakin zərurət halında halında( məsələn, əgər oğurlanacağına ehtimal varsa və s.) olar.
Ayaqyolundan sonra təmizlənmək vacibdir. Təmizlənərkın sol əldən istifadə etmək, 3 dəfə təmizlənmək gərəkdir. Təmizlənərkən su və daşdan istifadə etməl gərəkdir. Burada su daha əfzəldir. Təmizlənən zaman dini kitablarla, yeməli şeylərlə təmizlənmək olmaz.
Açıq, çöllük yerdə ayaqyoluna getdikdə sütrə qoymaq müstəhəbdir.
Bar verən ağacların altindan insanların keçdiyi yollardan ayaqyolu kimi istifadə etmək olmaz, haramdır.

[Humeyra]

-b-

Dəstəmaz

Dəstəmaz - təmiz su ilə, xüsusi üsulla, xüsusi əzaları yumaq deməkdir. Dəstəmazda 6 fərz var(Quranda 4 fərz, digər ikisi isə çıxarılmlş fiqhi nəticələrdir). Onlar aşağıdakilardir:
1. Burun və ağız daxil olmaqla, bütün üzü yumaq;
2. Əlləri dirsəklər də daxil olmaqla, yumaq;
3. Başın hər tərəfinə, qulaqlar da daxil olmaqla, məsh çəkmək;
4. Ayaqlari topuqlar da daxil olmaqla yumaq;
5. Dəstəmaz alarkən tərtibə riayət etmək;
6. Ayrı-ayrı əzaların yuyulması arasındakı vaxtı mümkün qədər azaltmaq.
Kamil dəstəmazda ilk əvvəl nyyət edilir, sonra "BismiLLəh" deyilir və yuxarıda göstərilən əməllər ardıcıllığı yerinə yetirilir. Qurtardıqdan sonra isə Qibləyə tərəf çevrilərək, Kəlimeyi-şəhadət deyilir.

[Humeyra]

-b-

Zülm

1. İnsanla Rəbbi arasında zülm (küfr, nifaq, şirk və s.)
2. İnsanla insan arasında zülm (paxıllıq, yalan, zina və s.)
3. İnsanla nəfsi arasında zülm (tamah, dünya malı, şərab və s.)